Mikrozielina: pleśń, damping-off i rozchodzenie łodyg (tablica diagnostyczna)
Zaktualizowano: 2026-10-01 · ~2 min czytania
Tablica diagnostyczna
| Objaw | Najczęstsza przyczyna | Co robisz od razu |
|---|---|---|
| Biała/pleśniowa otoczka na podłożu, gniecie u bazy łodyg | pleśń (Botrytis/Sclerotinia) — mokry wierzch masy + stojące powietrze | usuń zaatakowane miejsca, zwiększ wentylację, obniż wilgotność wierzchu na 1–2 dni; między partiami myj tace |
| Czarne, wodniste bazy łodyg, partie „pojedynczo” znikają | damping-off (Pythium) — zwykle od podłoża/wilgoci | izoluj partie, utrzymaj strefę kiełkowania w 24–26 °C, nie przeliewaj; przy powrocie objawów — zmień partię podłoża i podnieś higienę tac |
| Długie, blade, rozchodzące się łodygi | za mało światła (fotoperiod <10 h lub zbyt duża odległość lampy) | zwiększ godziny świecenia do 12–16 h i/lub obniż lampę do 15–25 cm; zbieraj wcześniej, zanim łodygi się wyciągną” |
| Czerwone plamki na liściach, kruchy wierzch | oparzenie od zbyt bliskiej/ciepłej lampy | podnieś lampę o 5–10 cm; u wrażliwych gatunków (bazylia, amaranth) sprawdź temperaturę masy — nie powinna przekraczać ~28 °C |
| Gorzki smak / zgorzknienie (rzodkiewka, gryka) | zbiór zbyt późny (strzelanie w kwiaty) | zbieraj wcześniej; utrzymuj 18–22 °C zamiast wyższych |
| Niskie wschodzenie (<70%) | nasiona (przechowanie/okres), temperatura kiełkowania, technika (siew za płytko / za mokro) | zrób test 1 partii z inną paczką nasion i wyższą temp. (24–26 °C) na kiełkowanie |
| Zagony „nie wyrównują się” — luki w masie | siew za rzadko/za gęsto, nierówny kontakt nasion z podłożem | wyrównaj podłoże, posiej równomiernie; przy lukach — nie dosiewaj po 3 dniach (konflikty wzrostu) |
Zasada pierwszych 48 h
Jeśli objawy pojawiły się w pierwszych 48 h od kiełkowania — to prawie zawsze higiena (podłoże, tace, zraszanie) albo temperatura; rzadziej „genetyka” nasion. Napraw warunki, nie wymieniaj całego ekosystemu.
Czego NIE robić
- Nie opryskuj partii chemią (fungicydy itp.) — przy sprzedaży do ludzi to nie wchodzi w grę; higiena i wentylacja zamiast chemii.
- Nie zwiększaj zraszania, gdy już jest pleśń — dorzucasz wilgotności.
- Nie zostawiaj zużytego podłoża w zamkniętej szafce — to inkubator na kolejne partie.
Slot afiliacyjny: brak (artykuł diagnostyczny).
Źródła
- Cornell Small Farms Program — problemy i rozwiązania w produkcji mikrozieliny.
- Utah State University Extension — metody produkcji (damping-off, pleśń, stretch).